Ai là người dẫn đầu trong cuộc chạy đua “Vắc xin covid 19”

Quy trình làm ra vắc xin Covid 19.

Hậu quả của đại dịch Covid 19 đến mọi mặt đời sống, là thách thức chưa từng có. Dựa vào tính hình hiện tại, việc tạo ra vắc xin cho Covid 19 là vô vùng cần thiết. Hình thành nên một cuộc chạy đua trên toàn thế giới, Ai sẽ là người đầu tiên sáng tạo ra được vắc xin chống lại Coivd 19. Dân đầu trong cuộc đua này có thể nói tới các quốc gia có tiềm lực như Mỹ, Liên bang Nga, Trung Quốc và đang trong các thử nghiệm lâm sàng nếu vắc xin sớm nhất đến với tay người dân có thể vào cuối năm 2021. Vậy để làm ra vắc xin cần qua những giai đoạn nào và khi nào vắc xin sẵn sàng đến với từng người.

Các nước trên thế giới đã làm đến đâu rồi.

Các quốc gia trên thế giới đang phát triển vắc xin: giai đoạn thử nghiệm      3       2       ½        1

(nguồn: WHO: Bức tranh toàn cảnh về vắc xin Covid 19- tính đến ngày 21/10/2020)

Trong mỗi giai đoạn làm ra vắc xin đều có cuộc thử nghiệm, những cuộc thử nghiệm lâm sàng này có thể mất đến 10 đến 15 năm và tiêu tốn hàng triệu đô la. Tuy nhiên, khi đại dịch Covid-19 đang bùng phát, một cuộc khủng hoảng sức khỏe khẩn cấp và sự phát triển của khoa học có thể đầy nhanh quá trình làm ra vắc xin.

Các cuộc thử nghiệm lâm sàng để sẽ trải qua 4 giai đoạn: (antigen: kháng nguyên)

(immune response: đáp ứng miễn dịch)

  • viral capsids: vỏ capsids của virut -nguyên cứu về lớp vỏ

Virus hay còn gọi là siêu vi trùng gồm hai phần chính là acid nucleic và capsid.

Acid nucleic- Vật liệu di truyền: Mỗi loại virus chỉ có một trong hai loại vật liệu di truyền, hoặc là ARN hoặc là ADN. Acid nucleic đóng vai trò quan trọng như: Mang thông tin di truyền, đặc trưng cho từng virus, quyết định khả năng gây nhiễm trùng của virus trong tế bào cảm thụ, quyết định chu kỳ nhân lên của virus trong tế bào cảm thụ và mang tính bán kháng nguyên đặc hiệu của virus

Vỏ capsid: Chính là lớp protein bao bọc bên ngoài acid nucleic. Các protein này có sự sắp xếp để tạo thành đơn vị capsomer. Vỏ capsid có chức năng bao quanh Acid nucleic, bảo vệ acid nucleic, chúng cũng tham gia vào sự bám của virus trên bề mặt tế bào cảm thụ và mang tính kháng nguyên đặc hiệu virus -> ứng dụng trong chẩn đoán virus, đồng thời giữ cho hình thái và kích thước virus luôn được ổn định.)

  • modified bacterial toxins: chỉnh sửa vi khuẩn gây bệnh)
  • virus-like particles: Vaccine vỏ virus (VLP): là phương pháp sử dụng chất gây kích thích hệ miễn dịch. Hệ thống miễn dịch của cơ thể có khả năng chống lại ung thư. Trên thực tế, nó thường tiêu diệt các tế bào bất thường của cơ thể nhằm ngăn chặn sự phát triển của khối u. Nhưng một số tế bào có thể thoát khỏi hoạt động của hệ thống miễn dịch bằng cách tạo ra môi trường vi mô (microenvironment) xung quanh chúng, gây ức chế đáp ứng miễn dịch và hình thành khối u. Đây là dạng vaccine có cấu trúc nano được lắp ráp theo nguyên tắc đa phân, trong đó đơn phân là protein cấu trúc của virus và không chứa bất kỳ vật liệu di truyền nào)
  • other substances derived from the germs: các thành phần khác có nguồn gốc từ vi trùng.)

Cận lâm sàng: Đây là bước đầu tiên trong quá trình và kiểm tra, thường kéo dài nhất trong quá trình nhằm để xác định xem đâu mới là ứng cử viên sáng giá nhất. Các nhà nghiên cứu sẽ tìm kiếm các kháng nguyên – mục tiêu để kích hoạt đáp ứng miễn dịch trong cơ thể người. Các kháng nguyên đó gồm  vỏ capsids của virut, chỉnh sửa vi khuẩn gây bệnh, Vaccine vỏ virus (VLP), các thành phần khác có nguồn gốc từ vi trùng. Sau đó các nhà nghiên cứu sẽ thử kháng nguyên đó trên động vật (thường là chuột hoặc khỉ) để theo dõi xem liệu các kháng nguyên đó có an toàn và sản xuất đủ đáp ứng miễn dịch không. Chỉ riêng 2 bước đầu tiên cũng có thể kéo dài 5-6 năm, và nhiều vắc xin thử nghiệm không vượt qua được những bước khởi đầu cận lâm sàng này để chuyển sang cuộc thử nghiệm lâm sàng.

Lâm sàng: Khi các loại vắc xin đã qua bước cận lâm sàng sẽ sang bước lâm sàng được thử trực tiếp trên con người. Giai đoạn đầu tiên các thử nghiệm lâm sàng kiểm tra độ an toàn và tính hiệu quả của vắc xin, tức là liệu vắc xin có gây ra phản ứng đáp ứng miễn dịch phù hợp khay không, trên một lượng nhỏ số người. Giai đoạn 2 tiếp tục thử nghiệm lâm sàng để khám phá thêm độ an toàn và hiệu quả của vắc xin. Các tính nguyện viên có thể là những người có nguy cơ mắc bệnh, thường ngẫu nhiên chia ra làm hai nhóm người một nhóm người được tiêm vắc xin phòng bệnh còn một nhóm được tim thuốc giả dược. Giai đoạn 3, giai đoạn cuối chỉ còn một vài loại vắc xin thành công. Với gian đoạn này cuộc thử nghiệm sẽ tiến hành trên quy mô lớn, liên quan đến hàng nghìn hoặc hàng chục nghìn người, để nói lên liệu có bất cứ tác dụng gì xảy ra mà chỉ xuất hiện trên quy mô lớn, cũng như cách vắc xin cách hoạt các đáp ứng miễn dịch. Khi vắc xin thành công trong giai đoạn 3 thì được phép thương mại hóa, việc giám sát các vấn đề an toàn rất hiếm gặp và những thay đổi về hiệu quả của vắc xin vẫn tiếp tục ngay cả sau khi vắc xin được đưa vào sử dụng chung.

(the placebo: thuộc giả dược một loại thuốc giả mà các nhà nghiên cứu bào chế, sao cho nó hoàn toàn không có một tác dụng sinh lí gì đến căn bệnh, nhưng đồng thời cũng không làm hại đến sức khỏe bệnh nhân. Tuy là một liệu pháp tâm lý nhưng dường như placebo không chỉ có khả năng đánh lừa người bệnh, mà còn có thể giúp tăng cường quá trình trao đổi chất trong não bộ, tạo ra những phản ứng sinh hóa có tác dụng chữa trị hiệu quả…)

Vắc xin Ebola đã thay đổi cuộc chơi

Các bài kiểm tra chứng minh tính hiểu quả vắc xin rVSV-ZEBOV cho Ebola đã cho thấy việc giảm thời gian từ lúc vắc xin trong các cuộc thử nghiệm lâm sàng đến đưa vào thuonwg mai hóa. Vào 2014-2016 dịch Ebola đã xảy ra Tây Phi, cùng lúc đó vắc xin Ebola đưa vào thí nghiệm và đã thử trên động vật. Vắc xin được phát triển dựa trên các cuộc thử nghiệm về vắc xin HIV, điều đó cho thấy các công nghệ có thể được sử dụng cho nhiều loại vắc xin khác nhau. Nhiều thử nghiệm giai đoạn 1 bắt đầu trong vòng vài tháng kể từ khi bắt đầu bùng phát, và việc lập kế hoạch cho các thử nghiệm giai đoạn 3 đã bắt đầu trong khi các thử nghiệm này vẫn đang được tiến hành. Thử nghiệm giai đoạn 3 đầu tiên bắt đầu sử dụng vắc xin vào tháng 3 năm 2015, khoảng một năm sau khi đợt bùng phát lần đầu tiên được báo cáo cho WHO.

Đối với các vắc xin Coronavirus hiện tại

Vào 16 tháng 3, chỉ sau 2 tháng con virus mới được phát hiện đâu tiền ở Vũ Hán, Trung Quốc, vắc xin đầu tiên đã đươc phát triển bởi công ty Moderna US và Viện Y khoa Quốc gia Hoa kỳ, bắt đầu với kiểm tra trên 45 tình nguyện viên.

Trong trưởng hợp khẩn cấp, Công ty Moderna được cấp phép các cuộc thử nghiệm trên chuột song song với các cuộc thử nghiệm lâm sàng. Họ không sử dụng các biến thể của virus đã suy yếu hoặc đã bị tiêu diệt để chế ra vắc xin dựa trên thông tin từ RNA (hoặc mRNA) dựa trên trình tự mã gen của virus đã được các nhà nghiên cứu của Trung Quốc công khai.

Theo lý thuyết chỉ ra rằng mRNA nhân tạo sẽ hành động như quyển sách hướng dẫn cho các tế bào trong cơ thể xây dựng một protein dựa trên bề mặt của SARS-CoV-2 (Virus gây ra Covid-19) và sau đó cơ thể sẽ kích hoạt đáp ứng miễn dịch cho virus.

Một lý do khác khiến vắc-xin này được sản xuất nhanh chóng là do các nhà nghiên cứu của Moderna đã nghiên cứu vắc-xin cho một loại coronavirus MERS-CoV trước đó.

Vào tháng tới, Inovio Pharmaceuticals sẽ bắt đầu các thử nghiệm lâm sàng trên người trên vắc-xin COVID-19 DNA. Novavax đang có kế hoạch sử dụng các hạt nano và Johnson & Johnson đang xem xét các nền tảng virus khác nhau để cung cấp các protein coronavirus. Danh sách các buổi thử nghiệm đã được đăng công khai trên WHO.

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Gọi ngay: 0979854534